Sleeper Cell to serial produkcji Showtime, składający się z dwóch sezonów. Pierwszy nosi po prostu tytuł „Sleeper Cell”, natomiast drugi funkcjonuje jako „American Terror”. Na pierwszy rzut oka produkcja może kojarzyć się z 24 z Kiefer Sutherland, jednak podobieństwa ograniczają się głównie do tematyki. Pod względem stylu i podejścia oba seriale dzieli niemal wszystko.
„24” wypracowało charakterystyczną formułę: szybkie tempo, nagłe zwroty akcji, często naciągana logika wydarzeń oraz wyraźnie czarno-biały podział na dobro i zło. Terroryści przedstawieni są tam zazwyczaj jako bezwzględni fanatycy, pozbawieni głębszej refleksji czy moralnych wątpliwości. Tymczasem „Sleeper Cell” idzie w zupełnie innym kierunku. Twórcy podejmują próbę odpowiedzi na pytania, które w produkcjach pokroju „24” są najczęściej pomijane: kim są terroryści jako ludzie? Co nimi kieruje? Jak wygląda ich codzienne życie? I dlaczego tak często są nimi muzułmanie?
Głównym bohaterem serialu jest działający pod przykryciem agent FBI Darwyn Al-Sayeed, przydzielony do rozpracowania komórki terrorystycznej w Los Angeles. Darwyn oprócz nienagannej służby ma pewną dosyć unikalną jak na serialowego agenta cechę – jest głęboko wierzącym i praktykującym muzułmaninem. Dzięki swojej religijności szybko nawiązuje kontakty w radykalnej społeczności muzułmańskiej i po pewnym czasie staje się członkiem komórki dowodzonej przez charyzmatycznego Farika. Z czasem odkrywa skalę planowanych działań i uświadamia sobie, że niewielka grupa, do której dołączył, może zagrozić całemu krajowi.
Członkowie komórki to osoby o bardzo różnym pochodzeniu i życiorysach: przewodnik turystyczny, pracownik kręgielni, kasjer czy nauczyciel. Ich lider, pracujący jako ochroniarz, ukrywa swoją tożsamość, podszywając się pod Żyda — kierując się zasadą „poznaj swojego wroga”. Każdy z nich ma własne motywacje, które serial stopniowo odsłania. Równolegle śledzimy życie prywatne Darwyna, jego dylematy moralne oraz problemy rodzinne.
Największą siłą „Sleeper Cell” jest właśnie to wielowymiarowe podejście. Serial pokazuje ludzką stronę terrorystów — ich emocje, relacje i wewnętrzne konflikty — nie próbując przy tym usprawiedliwiać ich czynów. To trudna, ale potrzebna perspektywa, pozwalająca lepiej zrozumieć mechanizmy radykalizacji i różnorodność interpretacji islamu. Produkcja nie unika też bardziej przyziemnych aspektów działalności terrorystycznej. Obserwujemy bohaterów podczas organizowania spotkań w zabezpieczonych pomieszczeniach, kradzieży sprzętu, przemytu czy nagrywania pożegnalnych manifestów. Co ciekawe, serial pokazuje również hipokryzję niektórych postaci — deklarujących religijną gorliwość, a jednocześnie regularnie łamiących jej zasady.
Sleeper Cell: American terror
Drugi sezon, „American Terror”, zmienia nieco akcenty. Jest bardziej dynamiczny, mroczniejszy i brutalniejszy, ale jednocześnie mniej subtelny. Większy nacisk położono na akcję i wątki polityczne, co odbywa się kosztem psychologicznej głębi znanej z pierwszej serii. Niestety, momentami twórcy popadają w uproszczenia i zbyt jednostronne interpretacje rzeczywistości politycznej, co może razić widza przyzwyczajonego do bardziej wyważonego tonu wcześniejszych odcinków.
Mimo to serial nadal oferuje interesujące spojrzenie na islam jako religię niejednorodną, różnie interpretowaną przez swoich wyznawców. Dobrym przykładem są rodzice Darwyna, których rozbieżne podejście do wiary doprowadziło do rozpadu ich związku. Dla widza z zewnątrz może to być zaskakujące, ponieważ islam często postrzegany jest jako jednolity monolit.
Na szczególne uznanie zasługuje aktorstwo. Michael Ealy w roli Darwyna udowadnia, że jest kimś więcej niż tylko ekranowym amantem — jego kreacja jest złożona i przekonująca, co potwierdza nominacja do Złote Globy. Równie dobrze wypada Oded Fehr, znany m.in. z The Mummy i serii Resident Evil, który tworzy sugestywny portret charyzmatycznego, lecz bezwzględnego przywódcy.
„Sleeper Cell” można uznać za bardziej realistyczną i refleksyjną alternatywę dla „24”. To serial, który stara się zrozumieć, zamiast jedynie oceniać. Choć drugi sezon nie dorównuje pierwszemu, całość pozostaje wartościową i wciągającą produkcją. Szkoda, że w Polsce jest stosunkowo mało znana — zdecydowanie zasługuje na większą uwagę, zwłaszcza w kontekście współczesnych debat o terroryzmie i radykalizacji.
7/10